Ukrayna’nın başkenti Kiev, ülkenin iki ana güvenlik ve istihbarat yapısı olan Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) ile Savunma Bakanlığı İstihbarat Başbaşkanlığı’nı (GUR) karşı karşıya getiren ve sokak ortasında silahlı çatışmaya dönüşen dev bir skandala sahne oldu. Soruşturma dosyalarından yansıyan bilgilere göre, Rusya Federal Güvenlik Servisi’nin (FSB) talimatıyla hazırlanan suikast planının hedefindeki ismin ise Çeçen Cumhuriyeti İçkerya Başbakanı Akhmed Zakayev olduğu belirlendi.

Suikast Planı ve Hedefteki İsim

SBU tarafından yapılan resmi açıklamada, Rus istihbaratının Ukrayna Bağımsızlık Günü olan 24 Ağustos tarihindeki ziyareti fırsat bilerek sürgündeki Çeçen hükümetinin lideri Akhmed Zakayev’e yönelik Kiev’de bir suikast planladığı bildirildi.

Ortaya atılan iddialara göre suikastı organize etmekle suçlanan kişi, GUR bünyesindeki Timur Özel Birliği çatısı altında savaşan Rus Gönüllü Kolordusu (RDK) Komutan Yardımcısı Stepan Kaplunov. SBU, Rus kökenli Kaplunov’un FSB ile temas kurduğunu, Zakayev’in yanı sıra Ukrayna Savunma Kuvvetleri’ne mensup bazı üst düzey askerleri de para karşılığında tasfiye etmeyi kabul ettiğini öne sürdü. Güvenlik servisi, bu iddialarını desteklemek amacıyla Kaplunov’un suçunu itiraf ettiği bir video ile telefonundaki mesajlaşma kayıtlarını kamuoyuyla paylaştı.

İşkence ve “Kaçırılma” İddiaları

Skandalın boyutu, şüpheli Stepan Kaplunov ve avukatı Taras Borovsky’nin açıklamalarıyla farklı bir yöne evrildi. Kaplunov, 23 Ağustos tarihinde Kiev’deki evinin önünden kendilerini polis olarak tanıtan sivil giyimli kişilerce kaçırıldığını, gözleri bağlı şekilde gizli bir cezaevine götürüldüğünü ve günlerce zincire vurularak tutulduğunu öne sürdü.

SBU’nun yayınladığı itiraf videosunun baskı, işkence ve ölüm tehditleri altında çekildiğini savunan Kaplunov, FSB ile hiçbir bağlantısının bulunmadığını ifade etti. Kaplunov ve savunma tarafı, SBU’nun bu hamleyle kendisi üzerinden askeri istihbaratı ve saha komutanlarını itibarsızlaştırmaya çalıştığını iddia etti.

Kiev Sokaklarında İki İstihbarat Örgütü Çatıştı

Olaylar silsilesi, Kiev’in Bereznyaki semtinde SBU ve GUR personeli arasında yaşanan silahlı arbedeyle tırmandı. SBU ekipleri, gözaltında tuttukları Kaplunov’u da yanlarına alarak arama yapmak üzere Kaplunov’un meslektaşlarıyla kaldığı eve baskın düzenledi. Evdeki askerlerin durumu komutanlarına bildirmesi üzerine adrese çok sayıda GUR personeli sevk edildi ve SBU araçlarının çıkışı engellendi.

Sabah saatlerinde gerginliğin tırmanması üzerine SBU bünyesindeki “Alfa” özel harekat biriminin ateş açması sonucu üç GUR görevlisi vurularak yaralandı. Yaralılardan birinin durumunun ağır olduğu bildirilirken, GUR kaynakları ateş açan SBU personeli arasında geçmişte benzer iç çatışma olaylarına karışmış isimlerin yer aldığını ileri sürdü.

Devletin Zirvesinden Sert Tepki

İki devlet kurumunun sokak ortasında çatışması Ukrayna yönetiminde ciddi bir rahatsızlık yarattı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, yaşananları “tam anlamıyla utanç verici” olarak nitelendirerek olayın tüm boyutlarıyla araştırılması talimatını verdi. İlk incelemelerin ardından SBU Devlet Sırlarının Korunması ve Lisanslama Dairesi Başkanı Oleg Hramov görevden alındı.

Devlet Soruşturma Bürosu (DBR) ve Başsavcılık olayla ilgili kapsamlı adli ve idari soruşturma başlatırken, Ukrayna Parlamentosu Savunma ve İstihbarat Komitesi de her iki kurumun yöneticilerini kapalı oturuma çağırdı.

Google Translate Fiyaskosuyla Çözülen Gizli Plan

Akhmed Zakayev’e yönelik tespit edilen bu son suikast planı, Rus istihbaratının Çeçen lidere yönelik ilk vukuatı değil. Bir süre önce ortaya çıkarılan bir başka suikast planında, Rus ajanlarının düştüğü akılalmaz fiyasko ajanlık tarihine geçmişti.

Uluslararası araştırmacı gazetecilik ağlarının ortaya çıkardığı detaylara göre Rus istihbaratı, Akhmed Zakayev ve ailesini tasfiye etmek için “Merkez 795” adlı gizli bir birim kurmuş ve 1,5 milyon dolarlık bir bütçe ayırmıştı. Operasyonun başında ise Denis Alimov bulunuyordu. Eski bir Rus güvenlik görevlisi olan Alimov, geçmişte Rusya İçişleri Bakanlığı’na bağlı özel polis birimi OMON ve Rusya Federal Güvenlik Servisi’nin (FSB) seçkin “Alfa” özel harekat biriminde görev yapmış Rus kökenli bir subaydır. Rus işgali altındaki Çeçenya’da Kremlin eliyle kurulan Kadırov rejimiyle kişisel ve operasyonel bağlantıları bulunan Alimov, Rus Genelkurmayı ve FSB bünyesinde Çeçen muhaliflere yönelik operasyonları ve suikast planlarını koordine eden bir birimde yer almıştır.

Alimov, anlaşmak istediği Sırp-Hırvatça konuşan kiralık tetikçiyle iletişim kurarken talimatları ve hedeflerin konumlarını Google Translate üzerinden çevirdi. Şifreli mesajlaşma uygulamaları kullansalar da çeviri için Google’ın sunucularını kullanan ajanlar, ABD istihbaratının (FBI) radarına takıldı. Google Translate sunucularından geçen metinlerin canlı olarak izlenmesiyle Zakayev’e yönelik suikast planı saniye saniye deşifre edildi. Operasyonu Kolombiya üzerinden yönetmek üzere Bogota’ya giden Rus ajan Alimov, havalimanında Interpol ve FBI iş birliğiyle kelepçelendi.

Yıllara Yayılan Ölüm Listesi: Zakayev’e Yönelik Geçmiş Suikast Girişimleri

Akhmed Zakayev’e yönelik tehditlerin geçmişi incelendiğinde, Kremlin’in ve Kremlin’in kirli işlerini üstlenen Ramzan Kadırov rejiminin Çeçen lideri tasfiye etme kararlılığı ve bu tehdidin ulaştığı devasa boyut net bir şekilde gözler önüne seriliyor. 2006 yılında Londra’da radyoaktif polonyum ile öldürülen eski FSB ajanı Aleksandr Litvinenko cinayetinin soruşturmasında, Scotland Yard tarafından FSB’nin İngiltere’deki ölüm listesinde Zakayev’in ikinci sırada yer aldığı ve Çeçen liderin hemen güvenli evlere nakledilerek olası bir zehirli saldırıdan korunduğu ortaya çıkarılmıştı.

Tehdidin tırmanması üzerine 2009 yılında Viyana’da Kadırov’un eski koruması Umar Israilov’un sokak ortasında vurulmasının ardından, tetikçi ağının bir sonraki hedefinin Zakayev olduğu belirlenerek Avrupa’daki suikast hücreleri çökertilmişti. Benzer şekilde 2012 yılında İngiliz MI5 servisi, geçmişte Aslan Maskhadov’un yakın korumalığını yapmış ancak sonradan saf değiştirip Kadırov rejimiyle anlaşarak Londra’ya sızan “E1” kod adlı ajanı tespit etti. Zakayev’in evinin yakınında yaşayıp güvenlik protokollerini Rus istihbaratına sızdıran bu ajan sınır dışı edilirken, Çeçen lider 24 saat esasına göre koruma altına alındı.

Ramzan Kadırov’un defalarca açıkça “kan davası” ilan ettiği Akhmed Zakayev’e yönelik son Kiev skandalı, Rusya’nın ve emrindeki kukla yapıların tehlikeli boyutu bir kez daha ortaya koyuyor.