Arşiv Belgeleri

Tozlanmış raflardaki Arşiv Belgeleri…

Çeçen Kültürü

Çeçen Dili ve Folkloru, Halk Dansları, Efsaneler, Öykü ve Masallar ile çeşitli kültürel bilgiler…

Çeviriler – Makaleler

Çeşitli Çeviri ve Makaleler…

Röportajlar

Ekibimizce Yapılmış Çeşitli Röportajlar…

Şarkı Sözleri

Sevdiğiniz Çeçence şarkıların sözlerine buradan ulaşabilir, dinleyebilir ve indirebilirsiniz.

Ana Sayfa » Haberler

Zakaev: “Gürcistan Çeçenya konusunda tutarlı davranmalı…”

Bu yazı 16 Nisan 2009 Perşembe  tarihinde yazıldı. Şimdiye kadar 2.623 defa okundu.. Yorum Yok
Zakaev: “Gürcistan Çeçenya konusunda tutarlı davranmalı…”

Apsny.ge adresinden yayın yapan Gürcistan Online isimli internet sitesinin muhabiri Levan Tchitanava’nın Çeçen Cumhuriyeti İçkerya eski Dışişleri Bakanı Akhmad Zakaev ile yaptığı röportajı sizlerle paylaşıyoruz.

Apsny.ge: Gürcistan Katolikleri Patriği II.İliya 15 Mart 2009 Pazar günü vaazında Kafkasya’da barışın sağlanması ve düşüncel bir birlikteliğin kurulması amaçlı bir insiyatiften bahsetti. Patrik bu fikri ABD Dışişleri Müsteşar Yardımcısı Matthew Bryza ile yaptığı görüşmeden sonra açıkladı. Aslında bu görüş yeni değil, ancak ilk kez böylesine mühim bir seviyeden dile getirildi. Avrupa’nın değişik ülkelerinde yaşayan diaspora sakinlerin Patrik’e mektuplar göndererek bu çağrıdan duydukları memnuniyeti dile getirdiler. Bu çağrı konusundaki tutumunuz nedir?

Akhmad Zakaev: Benim şahi kanaatim, bizim bu tip bir girişime ihtiyacımız olmadığı yönünde. Çünkü, Kafkasya’da yaşayan halklar tüm dinsel ve ulussal farklılıklarına rağmen düşüncel açıdan bir birlik içerisindeler zaten. Rus kolonisi haline getirilerek ayrıştırılan bu insanları birleştirmek için çaba sarfetmeliyiz. Kafkasya’da karşılaşılan tüm problemler emperyal Rusya’nın “parçala ve yönet” politikasının bir sonucudur. Eğer Rusya sömürgeci politikalarından vazgeçerse açıkçası özgür bir Kafkasya mümkün, ancak bunun için uluslararası toplumunda Rusya’yı kolonizasyona son vermesi için zorlaması gerekiyor. Avrupa’da bugünün gerçekliklerini biliyorum ve malesef Avrupa bu konuda Rusya ile görüşmeye hazır değil. Bu nedenle Patrik II.İliya ile Matyu Brayza’nın çağrısı hakkındaki iyimser düşüncene katılmıyorum. Şunu çok iyi anlamalısınız ki mevcut durumu ancak biz kendimiz değiştirebiliriz. Rusya tarafından provoke edilen tüm konuların çözümü için içinde Dağlık Karabağ, Güney Osetya, Abhazya, Çeçenya, Dağıstan, İnguşetya ve diğer Kuzey Kafkas Cumhuriyetleri’nin dahil olduğu ortak bir karar mekanizması oluşturmak gerekli. Mevcut problemleri çözmek imkansız değil, önemli olan sadece problemleri çözmek için çağrıda bulunmak değil, bu fikrin gerçekleştirilebilmesi amacıyla bu konuda çalışma yürütecek mekanizmaların ve yapıların kurulması şart.

Apsny.ge: Bu açıklamalarınız temelinde Kafkasya’daki gerçek işbirliğini nasıl görüyorsunuz?

Akhmad Zakaev: Elbette böyle bir şans var, bugün bu konuda görüşmeler yapılıyor. Hatırlarsanız Cohar Dudaev ile Zviad Gamsakhurdia bu yönde kesin ve tutarlı çalışmalar yürütüyorlardı, ancak bugün Gürcistan bu konuda yeterince tutarlı değil. Gürcistan Kafkasya’nın merkezinde yer aldığı için Birleşik Kafkasya’nın başkentinin Gürcistan olması ve bu yapıya liderlik etmesi gerektiğine inanıyorum. Ama ne yazık ki Gürcistan sürekli kendi iç sorunları içerisinde boğuştuğu için Kafkasya’da liderliği ciddiye alınmıyor.

Apsny.ge: Pek çok kaynağa göre Moskova destekli Çeçen lider Ramzan Kadirov ile telefon görüşmeleri yapıyorsunuz ve Çeçenya’ya geri dönmeniz konusunda da anlaşmaya vardınız. Eğer telefon görüşmesi yapıyorsanız bu iddialarda gerçeklik payı var mı?

Akhmad Zakaev: Çeçen Cumhuriyeti İçkerya Hükümeti Rus-Çeçen ihtilafını ve Çeçenizasyonun neden olduğu felaketi sonlandırmak için her türlü girişimde bulunmayı ilke edinmiştir.

Apsny.ge: Çeçenya’ya döneceğiniz iddiaları ne kadar ciddi peki?

Akhmad Zakaev: Bu konuda Çeçen yönetiminin konumu değişmemiştir. Çeçenya’daki mevcut durum savaşın sona ermediğini gösteriyor. Benim görevim İçkerya’daki çatışmalara karşı durmak ve soruna siyasi bir çözüm bulmak. Benim geri dönüşüm ancak Rus-Çeçen savaşına siyasi bir çözüm bulunduğunda mümkün olacaktır ve bu durum Ramzan Kadirov ile ilintili değildir. Kişisel olarak Rusya ile bir sorunum yok, Rusya tüm Çeçen halkı için bir sorundur. Tüm bu problemler çözüldüğü zaman benim ve Avrupa’da Çeçen halkının haklarını savunan kişilerin geri dönüşü mümkün olacaktır.

Apsny.ge: Kremlin kısa bir süre içerisinde Çeçenya’daki anti-terörizm operasyonlarının sona ereceğini, çünkü Çeçenya’daki neredeyse tüm isyancıların yok edildiğini savunuyor. Sizin Çeçenya’daki mevcut duruma ilişkin bilgileriniz ne yönde?

Akhmad Zakaev: Evet, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı’nın Çeçenya’daki operasyonlara son vermek için bir kararname hazırlığı içerisinde olduğunu ben de biliyorum. Bu kararla birlikte Rusya vatandaşları artık, Rus gizli servisinin sonbahar 1999′ da olduğu gibi uyurken evlerini bombalamayacağı; 2002′ de Dubrovka Tiyatrosu’ ndaki anti-terörizm operasyonunda olduğu gibi gaza maruz kalmayacakları ve çocuklarına 2004 yılında Beslan okulundaki gibi tanklar ve patlayıcı maddelerle saldırı yapılmayacağı yönünde umutlanabilirler. Bu bağlamda terörizm operasyonlarına son verilmesi kararını tamamen destekliyorum. Ancak Rusya Federasyonu Devlet Başkanı’ nın da kabul edeceği gibi bir savaşa tek taraflı kararınızla başlayabilirsiniz, ancak başladığınız savaşı buna benzer şekilde tek taraflı olarak son veremezsiniz. Bu bağlamda İçkerya güçlerinin savunduğu fikirler ve konumları değişmemiştir, Rus-Çeçen savaşı kuvvet kullanarak çözüme kavuşturulamaz. Çeçenya’ da ve Kuzey Kafkasya’ da kalıcı barışın sağlanabilmesi için, 12 Mayıs 1997′ de Aslan Maskhadov ve Boris Yeltsin tarafından imzalanan “Çeçenya ve Rusya Arasındaki İlişkilerin Prensipleri ve Barış Anlaşması” nın siyasi bir çözüm olarak uygulanması gerekmektedir. Bu yönde bir karar alınıp alınmamasını önemsemeden bu vesile ile, anti-terörizm operasyonları kurbanlarının tüm yakınlarına başsağlığı dileklerimi sunuyorum, ve ayrıca onbinlerce yüzbinlerce sivilin ölümünden sorumlu olan savaş suçlularının uluslararası hukuk kuralları ve prensiplerine uygun şekilde yargılanıp cezalandırılmadıkça savaşın sona ermeyeceğini bir kez daha dikkatinize sunarak sizlere hatırlatıyorum.

Apsny.ge: Peki sizin kaynaklarınıza göre Çeçenya’daki yer altı kuvvetlerinin durumu nasıl örneğin Umarov liderliğindeki grup?

Akhmad Zakaev: Dokka Umarov “Kafkas Emirliği” yaratma fikri hakkında konuşan gizli güçlerin lideri. Bu projeyle ilgili olarak görüşlerimi ve endişelerimi bir yıl önce açıklamıştım. Sözde anti-terörizm operasyonlarının Çeçenya’da başarıya ulaştığı yönündeki iddialara rağmen, Çeçen güçlerin sayısında bir azalma olmadı. Size şu anda Çeçenya’daki güçlerin tam sayısını söyleyemem ama Çeçen savaşçıların sayısı yüz kat kadar arttı.

Apsny.ge: Günden güne Dağıstan ve İnguşetya’daki gerilim tırmanıyor. Sizin bilgilerinize göre bu cumhuriyetlerde neler oluyor ve bu durum Kremlin için tehdit oluşturuyor mu?

Akhmad Zakaev: Rusya bu bölgedeki siyasi sorunları güç kullanarak çözdü. Bu cumhuriyetler kendi yöneticilerini seçemiyor ve kendi ulusal yaşamlarını sürdüremiyorlar. Sömürgeci gücün klasik görünümü Rusya’da işlerin nasıl yürüdüğünü tüm dünya devletleri biliyor. Ukrayna, Ermenistan, Gürcistan ve Baltık ülkelerinin Rusya’nın boyunduruğundan kurtulmasından sonra sömürgecilik Kuzey Kafkas ülkelerinde yoğunlaştı. Bu uluslar şimdi meşru haklarını istiyorlar. Rus Bolşevik rejimi bu insanlara ne self-determinasyon (kendi kaderlerini tayin) haklarını verdi ne de haklarını savunma imkanı sağladı. Yaşanan süreç doğal olarak bu ülkeleri Rusya için kontrol edilemez hale getirdi. Rusya bu ülkelere gereken değeri vermez ve haklarını iade etmezken, bu zor süreçte orada üstün gelen kontrol dışına çıkmak oldu. Bu ülkelerde devam eden süreçler Rusya için baş edilemez bir özellik taşıyor. Orada oluşan zor durum, Rusya onların kendi haklarına saygı gösterinceye kadar kesinlikle kontrolden çıkacak. Kendi dinlerini ve dilleri tercih etme haklarına sahip olmaları gerekiyordu ama mevcut rejimde bunları söylemek çok zor. Bu yüzden, bu cumhuriyetlerin bugünkü hükümetleri ne yapıyorsa, geleceklerine zarar veriyorlar.

Apsny.ge: Ağustos 2008’de Rusya’nın Gürcistan’a karşı yürüttüğü savaş ve G.Osetya ile Abhazya’nın sözde bağımsızlığının Rusya tarafından tek taraflı olarak tanınması hakkındaki değerlendirmeleriniz nelerdir?

Akhmad Zakaev: Abhazya ve G.Osetya olarak adlandırılan bölgelerin bağımsızlıklarının tanınması aslında Gürcistan topraklarının ilhak edilmesinden başka bir şey değildir. Abhazya şimdi Rusya’dan bağımsız olmanın yollarını aramalı. Bildiğimiz gibi, G.Osetya Rusya’nın bir parçası olacağı gerçeğini gizlemiyor, bağımsızlık için hiç bir planları yok. Bu yönüyle bakıldığında Abhazya ile G.Osetya arasında bir ayrım yapmak gerekmektedir. 1996’da Şevardnadze’nin görevlendirmesi ile Vladislav Ardzynba ile görüştüm. Eğer Gürcistan yöneticileri daha esnek siyasi adımlar atabilselerdi bu sorunun çözülmüş olacağına kesinlikle inanıyorum. Abhazya ve Gürcistan’ın yakınlaşması için de Rusya’nın müdahaleleri engellenebilirdi. Biz her zaman Gürcistan’ın toprak bütünlüğünü tanıdık ve kabul ettik. Zviad Gamsakhurdia Gürcistan Devlet Başkanı iken 1993 yılında Gürcistan Çeçen Cumhuriyeti İçkerya’nın bağımsızlığını tanıdı ve İçkerya ile diplomatik ilişkiler başlattı. Fakat sonraki Gürcistan yöneticileri kararlarında ve tutumlarında tutarlı davranamadılar. Bizim cumhuriyetimizin egemenliğini ve toprak bütünlüğümüzü tanımadılar. Gürcistan yetkililerinin bu tutumuna rağmen, biz Gürcistan’ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini tanıyoruz.

Apsny.ge: Rusya Kafkasya üzerindeki politikalarını sertleştiriyor. Kremlin ile nasıl anlaşılabilir? Moskova’nın diğer ülkelerin egemenliklerine ve toprak bütünlüklerine saygı duymasını sağlamak için neler yapılmalıdır?

Akhmad Zakaev: Bağımsız bir devlet gibi davranmalı: uluslararası hukuka saygılı, Avrupa Konseyi’nin bir üyesi ve Viyena Konvansiyonu’nun bir imzacısı olarak uluslararası ödevlere tamamen uymalı. Bana göre, Rusya’nın kendi amaçları için kullanabileceği fırsatları onlara tanımamalıyız. Gürcistan, Rusya’nın Gürcistan topraklarında gizlenen Çeçenlerin olduğu iddialarına güvenmemeli ve Rusya’ya operasyon yapmasına izin vermemelidir. Bu konu Gürcistan’ın egemenliği konusuyla ilişkilidir. Viyena Konvansiyonu’nun 7 numaralı protolokü insan haklarının korunmasını öngörüyor. Gürcistan, Avrupa’nın bir parçası ve bu protokolün bir imzacısı olduğunu unutmamalıdır. Gürcistan ve yetkilileri bu konvansiyonu ve anlaşmanın esaslarını Gürcistan’daki 30 Çeçen mülteciyi Rusya’ya teslim ederek ihlal etti, bu Çeçenleri ölüme attı. Bu durum Gürcistan’ın bağımsızlık ve egemenliğinin içeriden ihlal edilmesiydi. Gürcistan yetkilileri Rus-Çeçen savaşında yanlış bir tavır sergilemektedir. I.Rus-Çeçen Savaşı’nda hem Rusya destekli Eduard Shevardnadze yönetimindeki Gürcistan hem de Rusya, Rusya’nın toprak bütünlüğünü korumak için güç kullanmak zorunda kaldığını açıkladı. Ama Gürcistan yöneticileri bu yaptıklarının bir hata olduğunu düşünemediler. Gürcistan’ın destekçileri ve müttefikleri, Gürcistan-Osetya ve Gürcistan-Abhazya çatışmalarında Rusya’ya verdiği öğütlerin benzerlerini Rus-Çeçen savaşında sergilemediler. Bence Gürcistan ve batılı müttefikleri mümkün olduğunca en kısa sürede Çeçen direnişinin Rusya’yla nasıl anlaşacağını görmek istiyor. Rusya’nın kendi toprak bütünlüğünü kurduktan sonra Gürcistan’ın toprak bütünlüğüne karışmayacağı beklentisi affedilemez bir hataydı! Ve Rusya’nın Gürcistan’a yönelik silahlı saldırısı bu hatalar listesinin bir sonucuydu. Putin, G.Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlıklarını tanısa dahi ne Gürcistan yönetiminin ne de müttefiklerinin Çeçenya konusundaki tavırlarının değişmeyeceğinden emindi. İşte bu yüzden Rusya, Abhazya ve G.Osetya’nın bağımsızlıklarını tanıdı. Putin bu düşüncesinde haklı çıktı ve gerçekten hiç bir şey olmadı. Mevcut Gürcistan hükümeti önümüzdeki on yıl içinde işgal altındaki topraklarını kaybedecek olmasına rağmen Çeçen sorununu göz önünde tutmadı. Gürcistan, Kafkasya’nın önde gelen ülkelerinden birisi ve uluslararası hukukun bir öznesi olarak Rus-Çeçen çatışmasını çözüme kavuşturmak için pek çok şey yapabilirdi. Malesef bu yönde bir çabaları yok, bildiğim kadarıyla da hiç bir şeyi kaybetmiyor ya da gitmiyor gibi göstermesine rağmen herşey açık ve karanlık oyunların oynanmasına gerek yok. Rusya kartını açtı ve Gürcistan’a, Gürcistan yönetimine tavrını açık bir şekilde ortaya koydu.

Apsny.ge: Gürcistan, Sukhumi’de kontrolü tamamen Abhazlara kaybettiği zaman, yanan Sukhumi arka planına doğru lezginka yapan Çeçen savaşçılar vardı. Benzer bir sahne Tskhinvali düştüğü zaman da görüldü. Sizce Çeçenler niçin Gürcistan’ a karşı böyle sert mücadele ediyorlar?

Akhmad Zakaev: Evet, Abhazya’da bir kaç düzine Çeçen gönüllü vardı ama unutulmaması gereken Gürcistan’a karşı savaşanların Çeçenler değil Rus ordusu ve onun hava kuvvetleri olması. Ağustos 2008’de Rusların yanında savaşanlar aynı zamanda Çeçenlere karşı da savaşıyorlar. Gürcistan bu konuda Çeçenya’yı suçlayamaz, bu insanların Çeçence konuşuyor olmaları onların Çeçen olduğunu anlamına gelmez. Onlar görevlerini yerine getirerek propoganda için savaştılar… Eğer hatırlarsanız, Yamadayev orada değildi, G.Osetya’ya getirildi ve kameraların önünde poz vererek birliğiyle birlikte orada savaştığını söyledi. Daha sonradan o bunu itiraf etmiş, Ruslarla bile ayrılığa düşmüştü. Bir şeyi sürekli hatırlamalıyız, Rusya’nın Kafkasya’yı yönetme politikası “parçalamak ve yönetmek” prensibi üzerine kurulu. Bizler kendimiz ve Kafkas halklarının geleceği için sorumluluklarımızın farkında olmalıyız. Kararlarımızı verirken bağımsız olmalıyız, ne Rusya’ya ne de diğer devletlere bağlı kalmamalıyız.

Apsny.ge: Yamadayev’den söz ettiniz… Yamadayev kardeşler hakkında ne söyleyebilirsiniz? Çeçen halkı için ne ifade ediyorlar?

Akhmad Zakaev: Ben de onları herkes kadar tanıyorum. İşgalciler tarafından yönlendirilen sıradan insanlar. Dubai’de ne olduğunu bilmiyorum, açıkçası ilgilenmiyorum da. Ancak şunu söyleyebilirim, Rusya her zaman kullandığı kişileri işi bitince ortadan kaldırmıştır. Bu konuda pek çok örnek var. 1930’lu yıllardaki baskı dönemlerinde Ruslar önce kendileri için Kafkasya’da çalışanları öldürdü. Bu bugün de böyle.

Apsny.ge: Kafkasya’nın geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Akhmad Zakaev: Tahmin için erken olduğunu düşünüyorum. Eğer Gürcistan gerçekten bağımsız bir devlet olursa, bu Kafkasya’nın geleceğinin önkoşulu olacak. Kafkasya Rusya’ya, Gürcistan Rusya’ya bağlandıktan sonra teslim oldu. Gürcistan’ın Rusya boyunduruğundan kurtulması çok önemli bir olay. İnanıyorum ki, Gürcistan egemen ve bağımsız bir devlet olacak.

Apsny.ge: Fakat şu dönem Gürcistan için oldukça karmaşık, bir yanda işgal altındaki topraklarına %20’lik bir alanı daha dahil oldu, Rusya provokasyonlarını sürdürüyor ve bu arka planda Gürcistan muhalefeti yönetimi istifaya davet ediyor…

Akhmad Zakaev: Bugünün muhalifleri dün Gürcistan’da yönetimde olan insanlar. Eğer ideallari varsa bunu mevcut hükümet ile güç birliği yaparak bu durumdan çıkış yollarını aramalılar. Aksi takdirde Gürcistan, uluslararası toplumun nezdinde yeniden Kafkasların muz devleti olarak anılmaya başlayacak. Bugün Gürcistan’da olanları sadece Gürcüler değil, tüm dünya takip ediyor, muhalefeti sorunları masada çözmeye davet ediyor. Bence Gürcistan’ın geleceğini güvence altına almasının yolu ulusal birlik ve beraberliğinden geçiyor. Gürcistan bağımsız bir devlet olmalı. Yaşananların ardında Rusya’nın parmağı var. Medvedev bugün Gürcü halkının bir numaralı düşmanı, bu yüzden Gürcü halkı son derece dikkatli davranmalı.

Kaynak: Apsny.ge / 15.04.2009



Bir yanıt bırakın!

Aşağıya bir yorum ekleyin veya kendi sitenizden trackback yapın. İsterseniz RSS ile de yorumları takip edebilirsiniz.

Yorum yazmadan önce lütfen kuralları okuyunuz...

500 karakter kaldı.

Yorum yaparken kullanabileceğiniz etiketler:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Bu sitede Gravatar kullanabilirsiniz. Ayrıntılı bilgi ve üyelik için Gravatar sitesini ziyaret ediniz.