Değerli soydaşlarım. Sonucunu dil konusuna bağlayacağım için burada bir açıklama yapmak istiyorum.

Geçtiğimiz iki aydır, Çeçenistan ve Türkiye’de yaşayan Çeçenler arasında diyaloğu geliştirmek, dil ile ilgili çalışmalar yapmak, kültürel faaliyetlerde bulunmak üzere bir organizasyon düzenlendi ve geçtiğimiz Çarşamba günü sona erdiğini öğrendim. Bu toplantılara ben de davet edildim. Ancak kalbim gelecek insanlara ısınmadığı için katılmadım.

Çeçenistan’dan gelen Özel Kuvvetler Komutanı ve Askerlerini Bozkurt köyüne gittiğim taziye sırasında gördüm. Hepsi Çeçenistan’da giydikleri siyah elbiseler ve ” K” harfi ve madalyaları, siyah gözlükleri ile sanki ya bir baskına gitmişler, ya da bir baskın olacak gibi Cami etrafında tedbir almışlardı. Onları görünce Çeçenistan’a giden gruba da hitap görüntülerini de izleyince; bu ziyaretlerin kültürel bir organizasyondan çok Türkiye’li Çeçenlere bir güç/gövde gösterisi olarak algıladım. Yani gelmiş Çeçenistan’da insanları baskıyla yola getiren insan bizlere de parmak sallıyordu. Çok üzüldüm 1,5 milyon insan bu hale mi gelecekti. Ayrıca düne kadar İçkeryacı olanların bir ziyarette aldıkları madalyalarla ertesi gün Kadirovcu olmaları da ayrı bir garabetti.

Açıkça ilan ediyorum: Gerçek anlamda Kültürel faaliyet yürüten şahsım bugün ne Yahudi Zelenski için asker sevki yapan Zakayev’den yanayım, ne de Putin için zorla Ukrayna’ya asker gönderen Kadirov’dan yanayım. Çeçenler artık birileri için ölmemeli, yaşamalı. Bulunduğu her ülkede okumalı, dünya çapında bilim adamları yetiştirmeli.

Ne zaman ki Çeçenistan bağımsız bir devlet olur, adaletli yöneticiler iş başına gelir ancak onlardan yana olurum. Ama daima Çeçenistan ve diasporada yaşayan Çeçen halkından yanayım. İyi biliyorum ki hepsinin kalpleri aynı duygular üzerine ve bir atıyor; yönetimlerden bağımsız olarak.

Şimdi gelelim kültürel faaliyet nasıl yapılır konusuna. Öncelikle dil olmazsa hiç bir kültürel faaliyet olmaz. Düğünlerde oynamaktan başka. Onun da zamanla unutulmaya yüz tuttuğu bugün gözle görülmektedir.

Bu yapılan organizasyonda çocukların Çeçenistan ziyaretleri çok güzel. Umarım çocuklar da çok memnun olarak dönmüşlerdir. Ancak 15 günlük dil kursu olmayacağı bir gerçektir. Bu turistik bir gezidir.

Peki bu organizasyon nasıl olmalıydı? Öncelikle ülkede halkına korku salan bir özel kuvvetler komutanının korumalarıyla gelmeleri çok yanlıştı. Onların gelmesi parmak sallamadan başka bir şey değildi. Madem dil ve kültür organizasyonuydu, Grozni Üniversitesi’nde çok değerli filologlar ve Çeçence Öğretim görevlileri var. İşkola platformunda dil öğreten paylaşımlar yapan çok değerli kardeşlerimiz var. Eğer bu organizasyon onlarla yapılsaydı seve seve katılır hatta köy köy gezerdim.

Peki buradan katılanların durumlarını nasıl görüyorum? Dernek yönetimlerinden bağımsız olarak diyasporadaki her Çeçen’de atavatan hasreti vardır. Her fırsatta gidip oraları görüp gezmek, akrabalarını arayıp bulmak istemeleri kadar tabii bir durum yoktur. Ben de dört defa gittim, akrabalarımı buldum, çarşıda pazarda insanlarla konuştum, samimi candan davranışlarıyla muhatap oldum.

Ve orada bir yönetici ayrıcalıklı siyah gömlekli “K” harfini plakalarında, göğüslerinde taşıyan her türlü serbestiye /ekonomiye sahip insanlar gördüm. Bir de her ne kadar Rus yönetimini sevmeseler de savaş, kan, zulüm, kolsuz bacaksız insan görmek istemeyen Çeçen halkı var.

Bir başka çok önemli bir husus. Çardak’ta, Gücüksu’da asılan İçkerya bayrakları göstermektedir ki; Türkiyeli Çeçenlerin büyük çoğunluğu Rus güdümlü yönetimi benimsemiyor. Ayrıca Türk komşularımızın hepsi, Dudayev’i, Şamil Basayev’i, Aslan Mashadov’u ve savaşta hayatını kaybeden 300.000 Çeçeni kendi ailelerinden birer özgürlük savaşçısı ve milli kahramanları olarak görüyor. Çeçenistandaki yönetim ise her fırsatta Vatan için canlarını veren bu kahramanlara her fırsatta hakaret ediyorlar. Nitekim Çeçenistan’a giden gruba karşı saygısız bir oturuşla, tükenmez kalemi çıtırdatarak konuşanın Mashadov için “къоман мостaгӏ” “Milletin düşmanı” dediği gibi.

Bu organizasyonları yapan soyadını Çeçenoğlu olarak tanıtan Kazancık köyünden ve Çeçenistan’da yaşayan Emir Şahin Küçükoğlu iyi niyetli olabilir. Niyetini okuyamam da bilemem de. Ancak bir büyüğü olarak ki 70 yaşındayım, birkaç tavsiyem var kendisine:

1. Öncelikle Noxçallayı iyi okumasını temenni ediyorum. Çeçenistan’da bu konuda Rusça yazımış bir kitap var.

2. Eğer o yönetimle çok samimi ise onlara şunu tavsiye etmeli savaş dönemi kahramanlarına hakaret etmekle bu yönetim Türkiye’den birkaç kişiyi ikna edebilir ama oraya gidenlerin büyük çoğunluğu dahil kalplerine ısındıramaz. Bu konuda yönetimin Dünya ile en azından aradaki buzları az da olsa eritebilmesi için. Savaş döneminde hayatlarını kaybedenlere ve bugün Dünyanın dört bir tarafında yaşayan Çeçenler için Genel Bir Af çıkarmalı ve onlara hakareti yasaklamalıdır. Ayrıca hepsini Çeçenistan tarihine dahil etmeli. Okullarda hayatları okutulmalıdır. 10 yıllık bir savaş dönemini kitaplardan silseniz de kalplerden silemezsiniz. Gün gelir taşlar konuşur.

3. Eğer kültürel faaliyetler yapmaya samimi olarak devam etmek istiyorsa Emir! Kültür Bakanıyla, Akademisyenlerle bu tür organizasyonları görüşmelidir. Başka türlü askerle, korumayla kültürel faaliyet olmayacağını bilmeli.

4. Ayrıca Türkiye’de belli siyasi çevrelerle çekilen fotoğrafların hiçbir faydası olmaz. Sevenleri (varsa) sayısını azaltır.

Velhasılı kelam Çeçen Atasözü: ” Dil yok, millet yok.”

26.08.2026

Ramazan Özışın

Facebook