Rus insan hakları savunucusu Svetlana Gannushkina, Avrupa Birliği’ne seslenerek yetkilileri Çeçen mültecilere yönelik muamelelerini ve konuyla ilgili yasalarını gözden geçirmeye davet etti.

İnsan hakları grubu “Memorial”in önde gelen üyelerinden olan Gannushkina, RFE/RL’ye verdiği röportajda, Çeçen mültecilerin Avrupa Birliği’nde bağışlaması olmayan bir bürokratik yapıyla karşı karşıya olduğunu ifade etti. Ve Çeçen mültecilerin büyük bir kısmının zulümle karşılaşacakları vatanlarına göre dönmeye zorlandıklarını söyledi.

Gannushkina, “Çeçenler Avrupa’da hangi problemlerle karşılaşıyorlar? En büyük problem yasayla ilgili. Çeçenlerin mülteci statüleri yok ya da diğer koruyucu statülere sahip değiller. Çalışamıyorlar ve elbette bu onlar için durumu daha da zorlaştırıyor. Mültecilik statüsü alabilseler bile süreç çok uzun sürüyor ve bu da devam eden strese neden oluyor” dedi.

Gannushkina ile Brüksel merkezli hak grubu Mülteciler ve Sürgünzedeler için Avrupa Konseyi (ECRE), AB’nin sığınmacılara yönelik kanuni düzenlemelerini revize etmeleri için bir dizi öneri sundu.

Sunumlarında özellikle “Dublin Tüzüğü” olarak adlandırılan ve kişinin AB sınırlarından giriş yaptığı ilk ülkeyi şahsın sığınma prosedüründen sorumlu tutan düzenlemeyi eleştirdiler.

Sorumluluğu Çok Fazla

Eleştirilerde düzenlemenin sınır ülkelerine son derece ağır bir yük getirdiğini ve bu ülkelerinde sıklıkla mültecileri vatanlarına geri göndermek ya da çift taraflı geri kabul anlaşmaları kapsamında güvenli olmayan üçüncü ülkelere idae ettiklerini dile getirdiler.

2003 yılından bu yana Rusya kaynaklı mülteciler AB’deki en büyük üçüncü mülteci grubu haline geldi. Ve tahminen bunların üçte biri de Avrupa Birliği’ne Polonya üzerinden giriş yapan etnik Çeçenlerden meydana geliyor.

Eleştirilerde Polonya’nın son yollarda giderek artan sayıda Çeçen sığınmacıyı anavatanlarındaki tehdidin büyük ölçüde yatıştığını iddia ederek evlerine geri gönderdiğini söyledi.

Gannushkina bu mantığı eleştirerek, Çeçenya’nın bölgenin diktatör lideri Ramzan Kadirov’un yönetimi altında işkence, insanların kaçırılması ve ortadan kaybolmalarının merkezi olmaya devam ettiğini belirtti.

Gannushkina, “Çeçenya’da durum şudur: Siteme itaat etmeyen her kez tehdit altındadır. Bu totaliter toplum, uzun süredir Avrupa’da yaşayanlar özellikle gençler için çok zordur. Dürüst konuşmak gerekirse 12 yaşındayken böylesi bir ortamdan ayrılmış bir kişi için bu ortama dönebilmesi imkansızdır” dedi.

Svetlana Gannushkina, “Anavatanlarına dönen ve evlerinden hiç dışarıya çıkmayan insanlar biliyorum. Ancak yine maalesef onların isimlerini size veremiyorum, çünkü bize yaptıkları resmi bir başvuru yok. Bu başvurularını ancak Avrupa’ya geri döndüklerinde yapabileceklerini söyleyerek bizden yardım istiyorlar. Eğer bugün bu kişilerin isimlerini zikredersem, hayatlarını tehlikeye atmış olurum” dedi.

‘Buna İtiraz Ediyoruz’

Aynı şekilde, Rusya’dan mültecileri ECRE için gözlemleyen Claire Rimmer’de Çeçen sığınmacıların evlerine geri dönmeye zorlanmaları halinde çok büyük güçlüklerle karşılaşacaklarını söyledi.

Rimmer, “Hükümetlere, Çeçenya’daki durumun sakin olduğunu ancak durumun giderek istikrara kavuştuğu söyleniyor. Uluslararası korumanın olasılıkları hakkında konuşuyorlar, bu şu anlama geliyor, Rusya’da herhangi bir yerde yaşayabilirler ve nerede olurlarsa olsunlar korunurlar, ancak biz buna itiraz ediyoruz” dedi.

ECRE ayrıca Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (BMMYK) Kuzey Kafkasya’da bulunan çok sayıda mülteciye destek olan Vladikavkaz ofisini kapatmasını da eleştirdi. Sonuç olarak, AB ülkeleri Çeçenlerin geri dönüşleri konusunda karar verirken başka kaynaklara başvurmak zorunda bırakıldı ki bunların bir kısmı da Çeçenya’da faaliyet gösteren, tarafsızlıkları şüpheli devlet destekli organizasyonlar.